Dicer a verdade aos pais

large_large_carta-a-papa-noel

Fonte: Borroka Garaia dá!

Autor: Anónimo. 

Tradución ao galego: Alberte Cid Garcia. 

Na primeira metade do século XIX entre o día de San Nicolás (6 de decembro) e o día de Aninovo, os pobres de Nova York tiñan permitido pedir abertamente comida e bebida sen ser perseguidos ademais de facer celebracións na rúa. Nas seguintes décadas a partir de 1800 multiplicaríase por dez o número de habitantes de Nova York, multiplicándose proporcionalmente o número de xente empobrecida.

Nese contexto existía o temor entre a elite económica de que estas cesións e celebracións multitudinarias permitidas á clase baixa puidesen derivar en protestas ante o aumento do desemprego ou as cada vez peores condicións e xornadas extensivas de traballo escravo. E é así que en resposta a estas preocupacións da elite, os adiñeirados trataron de cambiar a tradición popular por unha suposta e inexistente tradición herdada de Europa segundo a cal os agasallos non debían darse de patróns e amos a traballadores, serventes ou vagabundos senón de pais a fillos. Este novo “costume” foi ben acollido e impulsado pola clase empresarial e comercial a través da reinterpretación da figura de Santa Claus, polo que este foi deseñado nese momento como un home con zorra que porta agasallos. A imaxe final foi debuxada pola empresa Coca-cola.

Son varias as mitoloxías e lendas que anteceden ao cristianismo ou ao islam baseadas en salvadores, magos e estrelas. Por exemplo na crónica de Zuqnin onde se recompilan mitos do Medio Oriente onde meigos (sabios astrónomos) subían a unha montaña cósmica (Hara Barzaiti) onde se escondía unha profecía: Que o salvador estaba por nacer. De aí e guiados por un sinal divino en forma de estrela partían a honrar a Saoshyant, o redentor, nacido da semente de Zaratustra. Certamente o mito dos Reis Meigos non deixa de ser un plaxio destas narracións de fantasía.

Nin sequera na biblia se menciona a ningún Rei Meigo, nin se especifica o seu número. Simplemente dise literalmente: “Cando naceu Xesús, uns magos presentáronse en Xerusalén”. Que son tres é unha elucubración posterior baseada simplemente en que tres foron as ofrendas: ouro , incenso e mirra. Os seus nomes foron tamén directamente inventados sobre o século V. Do mesmo xeito que posteriormente tivesen que aparecer con camelos e paxes. Esta historia ficticia claramente vaise construíndo e reconstruíndo ao longo do tempo. O interesante é saber porqué.

A igrexa católica nun principio non estaba de acordo con que na biblia aparecese unha descrición dos magos de oriente, demasiado relacionados coas lendas do imperio persa e a ficción literaria. Foi séculos despois cando isto ocorreu. A primeira vez que son mostrados como se lles coñece hoxe ocorre no século VI nun mosaico italiano: tres reis persas que lideran unha procesión. Eses reis co tempo foron modificándose até chegar á versión do século XVI. Onde aparece de súpeto un rei negro. Até ese século os tres reis foran brancos. Foi cando empezaron as incursións militares coloniais portuguesas en África, cando se incluíu un rei africano, Baltasar.

Os reis meigos que adornan “os beléns” representaron o interese político da época coa intención de subxugar aos “reis pagáns”, de mostrar o camiño de conversión do “pagán” que se inclina ante o cristianismo. Cando os portugueses arrasaban África e Asia, os españois facían o propio en América. Foi nese contexto onde agroma a idea dos Reis Meigos pagáns de tres razas que adoran ao “neno Xesús”. Xusto no momento que o colonialismo estaba en expansión polo que a modo de hexemonía cultural apoiada na cruz e na espada aséntase esa mitoloxía concreta que coñecemos hoxe como os Reis Meigos. Que simplemente foi un elemento de cara a xustificar e promocionar o proxecto político do imperialismo europeo patrocinado pola igrexa católica.

Nin que dicer ten que os Reis Meigos dean agasallos (de pais a fillos) é unha idea moderna da burguesía comercial española, algo que non existira antes e que foi unha copia exacta e exportación directa do acontecido en EEUU.

O Olentzero é un personaxe navarro da tradición navideña vasca. Trátase dun carboeiro mitolóxico que trae os agasallos o día de Nadal nos fogares da área xeográfica e cultural conformada polo País Vasco e Navarra e o País Vasco francés. A súa orixe está na zona de Lesaca. Que o Olentzero traia agasallos nas mesmas condicións que Santa Claus ou os Reis Meigos (de pais a fillos) tamén foi un invento moderno. O Olentzero tampouco se salva de manipulacións católicas e comerciais para servir a intereses concretos. A tradición do Olentzero está situada dentro das celebracións do solsticio de inverno, o renacemento da natureza e do sol. Moi anteriores á “cristianización” de Euskal Herria. Esta tradición pagá vasca foi collida sen escrúpulos polo catolicismo e manipulada ata o absurdo facendo crer que en realidade o Olentzero o que proclama é o nacemento do “neno Xesús”. É dicir, un “xigante ou xentil” que tamén se converte ao cristianismo como así fixeran supostamente os Reis Meigos. Non foi ata o século XX que se lle empezan a incorporar elementos doutras “tradicións” en detrimento das tradicións circulares vascas do pobo baixo como o dos agasallos (que non casualmente hai que mercar) e que a súa verdadeira orixe está nas vicisitudes da loita de clases do século XIX en Nova York e a súa adaptación polas burguesías locais, ou que se lle intente nalgunhas ocasións “vestir mellor” e darlle unha imaxe afastada da “suciedade”, o “alcohol” ou mesmo a súa pipa para distanciarse moralmente da súa condición de clase baixa (carboeiro, arrantzale, pastor, campesiño…).

Anuncios

A Xunta e a súa nefasta política de vivenda

creditovivienda2

A falta de accións públicas por parte da Xunta de Galicia de cara á atención ás persoas sen teito e as inadecuadas políticas de promoción de vivendas sociais ou en alugueiro están deixando ás persoas humildes á beira dun mercado financeiro confuso e carente de calquera control institucional. Deste xeito posibilitouse o negocio máis colosal, lucrativo e fraudulento dos últimos tempos en Galicia: a compra–venda de vivenda nova e usada.

Por Óscar Lomba | Vigo |  Fonte: Galicia Confidencial

As consecuencias da presente crise inmobiliaria en Galicia e as desafortunadas políticas de vivenda da Xunta, que non tomou decisións –no marco das súas competencias– para  corrixir as imperfeccións da actual lexislación hipotecaria, contribuíron a dificultar a existencia dos debedores hipotecarios e a facer imposíbel mesmo a súa propia subsistencia.
Os poderes públicos permitiron que se esmagase a economía das familias galegas e permaneceron pasivos mentres afundía o conxunto dos sectores populares ao transferirse descomunais recursos públicos para o pagamento da débeda dunhas entidades financeiras que actuaron de xeito irresponsábel ao atesourar e logo dilapidar uns dividendos descomunais derivados do sobreendebedamento de miles de familias humildes.
Nos últimos tempos a crise hipotecaria derivada do devandito sobreendebedamento e o desemprego xeneralizado forzaron ao impagamento a numerosas familias e os desafiuzamentos incrementáronse exponencialmente en todas as cidades, vilas e aldeas de Galicia. Fronte a isto, o goberno de Núñez Feijoo non foi quen de arbitrar medida ningunha que fixese fronte as causas da actual crise do sistema hipotecario.
A falta dunha lei galega para a protección dos sectores sociais vulnerábeis que auxilie e ampare ás economías domésticas contra a insolvencia familiar e a ausencia de respostas institucionais eficaces que contribúan a frear os desafiuzamentos conduciunos a unha situación insostíbel. É vital para o mercado hipotecario contar cun sistema bancario eficaz e xusto que poida desempeñar funcións de outorgamento de créditos, ofreza os coñecementos especializados necesarios para avaliar a solicitude de préstamo aos prestatarios e no que as institucións recaden e aporten fondos. Tamén sería necesaria unha fiscalización eficaz dos bancos por parte das administracións públicas así como unha divulgación de información financeira clara e transparente para que operen correctamente. Cuestións que aínda non  foron abordadas en Galicia.
Eses centos de galegos e galegas que non teñen recursos suficientes para cumprir cos pagamentos da súa hipoteca, e que ademais tampouco poderían afrontar un aluguer se entregasen a súa vivenda, deberían ter algún tipo de saída que lles permitise resolver a súa dramática situación. Entendo que o que corresponde é aplicar a sentenza do Tribunal Europeo de Xustiza por parte dos xuíces para deter os desafiuzamentos en Galicia. Resulta imprescindíbel a presentación inmediata polo conxunto de partidos da oposición dunha proposición de Lei de Vivenda que teña como obxectivo garantir, no ámbito da Comunidade Autónoma de Galicia e ao amparo das competencias previstas no artigo 27.3 do Estatuto de Autonomía de Galicia, o dereito constitucional a unha vivenda digna e axeitada.
Óscar Lomba Álvarez  (Vigo 1966) Licenciado en Dereito-Económico pola Universidade de Vigo e Diplomado en Maxisterio pola Universidade de Santiago de Compostela. Foi colaborador de Radio Piratona. Ex-vicepresidente da Cooperativa Árbore. Ten colaborado cos seguintes medios: Coiote, Diario 16 de Galicia, A Nosa Terra, A Peneira, Kalaikia, Galicia Hoxe, Xornal de Galicia, A Trabe de Ouro, La Voz de Galicia, Atlántico Diario, El Correo gallego, Tempos Novos, El Foro Metropolitano, Pensamiento Crítico e Tribuna Socialista. A súa web persoal é:  ÓSCAR LOMBA
350842

ERA O ANO 1871 CANDO O POBO DE PARIS LEVANTOUSE CONTRA A INXUSTIZA E EXPERIMENTOU O AUTOGOBERNO

comuna_leosousa-a1040

Por Julius van Daal

Tradución ao castelán: Gladys Martínez

Tradución ao galego: Ana Isabel Iglesias Malvar

Ilustración: Leo Sousa

Concluiremos esta primeira serie de artigos sobre a praxe utópica cunha breve visita a Paris durante a Comuna de 1871. Paris acababa de ser sitiada polo Exército prusiano, que pouco antes humillara ao exército de Napoleón III e tiña invadido a maior parte de Francia. A república foi proclamada o 4 de setembro de 1870, pero estaba lonxe de ser aquela coa que soñaban os republicanos que se opuxeron ao despotismo de “Napoleón o Pequeno”. Os políticos monárquicos que se resignaron a adoptar esta forma a condición de dirixir o Goberno só tiñan dous obxectivos inmediatos: selar a calquera prezo unha paz apresurada co invasor, e xugular a ameaza socialista exacerbada polas privacións da guerra e o derrocamento tan esperado da tiranía bonapartista.

Ese goberno, instalado en Versalles, estaba dirixido por Adolphe Thiers, político resucitado que outrora servira ao rei Luís Filipe. Este vello rosmón pasaría á posteridade como un dos máis sanguinarios inimigos dos pobres na historia do mundo. Os parisinos viron o armisticio que asinou con Bismarck en xaneiro de 1871 como unha traizón e unha afronta aos seus sufrimentos e a súa bravura: durante o sitio víronse obrigados a comer ratas e ortigas, pero non capitularon xamais.

Os obreiros, maioritarios nos barrios do leste, eran quen máis sufriran, pois non tiñan os medios de comprar víveres no mercado negro. Esixían a voces máis xustiza social, algo que a clase dirixente non estaba en absoluto disposta a concederlles pero que lles prometían as diferentes faccións socialistas –nesa época, a palabra non designaba aos xestores socialdemócratas sometidos ao capital, ao estilo do PSOE, senón a todos os compoñentes políticos do movemento obreiro: dos proudhonianos antiautoritarios aos blanquistas xacobinos, pasando polos membros da Asociación Internacional dos Traballadores–. O seu ánimo era, pois, moi belixerante. E estaban armados: a Garda Nacional, milicia burguesa, ampliouse aos obreiros para asegurar a defensa da capital cando os principais corpos do Exército capitularan. Dispoñía de 500.000 fusís e de 200 ou 300 canóns.

O 17 de marzo, Thiers decide o desarme do pobo. Ordena que se tome a artillería da Garda Nacional, instalada en tres alturas de Paris, en tres barrios populares: Montmartre, Belleville e Ménilmontant. Pero as tropas enviadas a fume de carozo para retirar os canóns fraterniza coa multitude que se congregou para impedirllo. En toda a cidade érguense barricadas. Dous xenerais implicados na represión das xornadas de xuño de 1848, Lecomte e Clément-Thomas, son linchados na rúa Rosiers, o centro de Paris. Como o ambiente da capital volveuse prexudicial para el, Thiers volve a Versalles para preparar a reconquista militar da cidade insurrecta. Decenas de miles de habitantes ricos abandonan a cidade seguindo o seu ronsel.

Thiers pode contar con Bismarck. O chanceler vencedor libera rapidamente a 60.000 soldados franceses, capturados no leste do país, que van a engordar as filas das tropas de Versalles. Thiers apresúrase, ademais, a recrutar a un exército profesional nos campos, pouco favorábeis a Paris e aos “distribuidores”. En poucas semanas disporá de 130.000 homes, a maioría de orixe rural e bos católicos, comandados por oficiais avezados nas expedicións coloniais. A “Nova Atenas”, que se ve a si mesma como capital mundial do ateísmo e da liberdade, está confrontada unha vez máis aos seus dous inimigos eternos: a beatería velenosa dos curas e o militarismo arrogante dos soldados.

O 26 de marzo elíxese aos 92 membros da Comuna, a instancia municipal que vai exercer de facto o poder en Paris durante dous meses escasos. Pero os representantes electos do partido de Thiers –cuxo programa completo reside no seu nome: o Partido da Orde– rexeitan ocupar o seu posto, e os moderados non tardan en dimitir. En canto ao vello Auguste Blanqui, o xefe histórico do sector republicano máis combativo, foi arrestado en provincias o mesmo día da insurrección parisina. En total son 70 os delegados activos, divididos en varias faccións, ningunha delas maioritaria. O grupo principal está formado por xacobinos moderados, cuxas principais figuras son Charles Delescluze, que cumprira catro anos de cárcere en Guaiana baixo o Segundo Imperio, e Félix Pyat, figura do xornalismo antiimperial. Os blanquistas son unha decena e defenden unha ditadura revolucionaria. O resto divídese entre independentes, como o escritor Jules Vallès, e internacionalistas, como Eugène Valin e Benoît Malon. 25 dos seus membros son obreiros e dous, pintores, un dos cales chámase Gustave Courbet, un dos principais pintores realistas da súa época.

A primeira decisión da Comuna é crear dez comisións. Despois anula os alugueiros que se debía aos propietarios desde outubro de 1870 e requisa as vivendas deixadas baleiras polos fuxidos para aloxar nelas á xente que está na rúa debido aos bombardeos lanzados durante o asedio. O 28 de marzo, a bandeira vermella adóptase como emblema da Comuna. Instaura tamén, para os membros da asemblea municipal, o imperativo polo que son “permanentemente controlados, supervisados, discutidos, revogábeis e responsábeis”. Esta esixencia de democracia directa é sen dúbida o que mellor caracteriza as aspiracións igualitarias dos comuneiros, e o que máis desasosegaba aos seus inimigos. A Comuna comeza a requisar as fábricas e talleres abandonados polos seus patróns para confialos a cooperativas obreiras. Unha Unión das Mulleres para a Defensa de Paris, primeira organización feminista francesa, é creada pola axitadora rusa Elisabeth Dimitrieff e a obreira encadernadora Nathalie Lemel, e recruta amplamente nos barrios populares. Influenciadas polas ideas da socialista Flora Tristán, os seus membros reclaman igualdade de salarios e o dereito de voto para as mulleres –que non se concederá ás francesas ata 75 anos despois–, reformas ás que a Comuna comprometeuse pero que non terá tempo de poñer en marcha. É ás súas mulleres valentes e loitadoras ás que a prensa reaccionaria cualificará de “petroleiras” e pintará como harpías xurdidas dos tugurios para incendiar os barrios ricos.

O 2 de abril, a Comuna decreta a separación da Igrexa e o Estado, así como o embargo dos bens inmobiliarios que posúen as congregacións relixiosas. O arcebispo de Paris, Darboy, é detido ese mesmo día. Debe ser intercambiado por Blanqui, pero Thiers declina a proposta: prefire manter encerrado ao xefe emblemático do bando republicano e abandona ao prelado á súa sorte, calculando que, no peor dos casos, a súa morte proporcionaría un prestixioso mártir ao Partido da Orde.

A maior parte das decisións tomadas pola Comuna non se poñerá en marcha. Debía consagrarse prioritariamente ao enfrontamento cos versalleses. Como adoita ocorrer na historia mundial, a guerra civil obstaculiza a insurrección e pospón a revolución ao improbable día logo da vitoria.

O 5 de abril, a Comuna decreta a mobilización e o armamento dos homes de 19 a 40 anos, que se cumpre sobre a base do voluntariado. Aínda que motivados, os recrutados non teñen experiencia militar e son propensos á indisciplina. Só un puñado de oficiais de profesión, como o coronel Louis Rossel e o xeneral Jaroslaw Dombrowski, aceptan dirixir ás tropas comuneras, moito menos numerosas que as de Versalles. Á relación de forzas cada vez máis favorable aos versalleses engádese unha serie de erros tácticos. Desde o 21 de marzo, estes apodéranse do forte de Mont-Valérien, que os comuneiros non se preocuparon de ocupar. O 30 de marzo, os versalleses toman posicións na glorieta de Courbevoie, onde se alza hoxe en día o horrible barrio de negocios da Défense, símbolo moi tardío pero moi concreto da vitoria dos versalleses. Durante as tres semanas seguintes, os combates limítanse a escaramuzas, mentres que Thiers reforza o seu exército. A finais de abril lanza a súa ofensiva e os versalleses voan de vitoria en vitoria, retomando un a un todos os puntos estratéxicos das aforas do oeste. O 21 de maio penetran en París pola porta Saint-Cloud. É o principio da Semana Sanguenta.

Nos barrios conquistados, os versalleses proceden a unha depuración sanguenta, fusilando sen xuízo a todos os gardas nacionais que caen nas súas mans. O 22 instalan canóns nas alturas de Chaillot e bombardean o centro de París. Moitos gardas nacionais se repregan aos barrios obreiros. Érguense barricadas nas grandes arterias e nos cruces, pero a maioría serán facilmente sorteadas polas tropas de Versalles. Canto máis penetran nos barrios populares, máis feroces se volven. Na rúa Rosiers, para vingar a Lecomte e a Clément-Thomas, atrapan nunha redada a 43 habitantes do barrio e execútanos sumariamente.

Ao día seguinte, 700 defensores do Barrio Latino son capturados e fusilados. Toda persoa –home, muller, crianza– cuxos dedos cheiren a pólvora é fusilada no acto. O arcebispo Darboy e outros cinco reféns son executados como represalia. Ao retirarse dos barrios centrais, os comuneiros incendian varios edificios, entre eles o palacio das Tullerías e o Concello. O 24 e o 25 teñen lugar combates encarnizados nos suburbios populares.

O 26, baixo a presión da poboación enfurecida, 50 curas e xendarmes detidos en Belleville son fusilados polos gardas nacionais. Vendo que serán masacrados pase o que pase, algúns comuneiros están decididos a vender caro o seu pelello, mentres que outros foxen de Paris cando aínda están a tempo. Ao final desa xornada sanguinaria, os comuneiros xa só manteñen Belleville e Ménilmontant, os seus dous principais bastións electorais.

Os derradeiros combates, os máis desesperados, son os máis encarnizados. O 27, Belleville é bombardeada e o cemiterio de Père-Lachaise, en Ménilmontant, é teatro de sanguentos enfrontamentos corpo a corpo, ao final dos cales 147 comuneiros son fusilados. O 28, os combates paran ao final do día. A Comuna foi vencida.

O balance desta carnicería varía moito segundo as fontes, pero parece atoparse entre as 20.000 e as 30.000 vítimas –Paris tiña un millón e medio de habitantes–. Houbo despois unha serie de xuízos con máis de 10.000 condenas. 5.000 comuneiros, entre eles a anarquista Louise Michel, foron deportados a Nova Caledonia. Moitas figuras da Comuna escaparon a tempo das balas dos verdugos e refuxiáronse no estranxeiro. En 1880, un goberno menos reaccionario aprobou unha lei de amnistía e os exiliados puideron volver, e algúns deles xogaron un papel de primeira orde na vida política e cultural.

En canto a Courbet, foi delegado de Belas Artes da Comuna, e como tal presidiu a demolición da columna Vendôme, no centro de París. Ese espantoso monumento fora erixido por Napoleón I na súa propia gloria e fundido co bronce dos canóns de Austerlitz. É á vez como esteta e como amigo da liberdade que Courbet propuxo a súa destrución, que se produciu menos dunha semana antes do principio da Semana Sanguenta, conforme ao seguinte decreto:

A Comuna de París, considerando que a columna imperial da praza Vendôme é un monumento de barbarie, un símbolo de forza bruta e de falsa gloria, unha afirmación do militarismo, unha negación do dereito internacional, un insulto permanente dos vencedores cara aos vencidos, un atentado perpetuo a un dos grandes principios da República francesa, a fraternidade, decreta:

Artigo único. A columna Vendôme será demolida.

O autor da orixe do mundo foi condenado a reembolsar os gastos da reconstrución da columna verdusca, pero morreu en 1877, antes de pagar a primeira das 33 cotas de 10.000 francos que debía a unha república copiosamente bautizada co sangue dos pobres, e que honra aos tiranos e aos asasinos.

Mundialización e goberno planetario.

 

concepto-de-mundializacion

retrato

Web de ÓSCAR LOMBA

*      Óscar Lomba Álvarez

O proceso de globalización suscitou moitas reflexións e innumerábeis críticas que apuntan ao feito de que esa mundialización capitalista tende a aumentar aínda máis as desigualdades sociais, facendo que a concentración da riqueza mundial estea cada vez máis nas mans de moi poucas persoas, aumentando a situación de pobreza e miseria social.

Considero que a mundialización capitalista é o resultado das accións dun mercado denominado internacional ou global, baseado na tiranía do diñeiro, aliado á existencia dos novos sistemas de tecnoloxía, por exemplo o da información. Un mercado global utilizando ese sistema de técnicas avanzadas resulta nunha mundialización perversa.

A tiranía do diñeiro e do capital imponse como resultado dun «motor único» de desenvolvemento planetario, con deslocalización dos centros produtivos que, aliado ás novas ferramentas tecnolóxicas, permitiu ás empresas facer medrar a súa produtividade e o seu lucro xerando unha “plusvalía universal”. A produción dáse a escala planetaria, a través de empresas transnacionais, xerando unha plusvalía a escala mundial, que se converte no único motor do proceso de globalización. A lóxica do diñeiro imponse á vida social, económica e política. O diñeiro global é despótico e quen xestionan ese capital financeiro mundial actúan de xeito arbitrario e caprichoso.

O poder do Estado está subordinado a ese despotismo financeiro e por iso a democracia está ameazada. A Comisión Europea, o Banco Central Europeo, o Fondo Monetario Internacional, en combinación con outras institucións financeiras internacionais, orientan as grandes reformas en curso. A mundialización capitalista apóiase en estados lacaios e flexíbeis aos seus intereses. Eses estados van reducindo progresivamente os dereitos sociais e transfórmanse en maquinarias máis forte, máis áxiles, máis presentes, ao servizo das elites dominantes e co obxectivo de facer realidade un modelo económico autoritario.

Estimo que a actual mundialización capitalista funciona como unha locomotora desbocada e sen freos. As grandes e poderosas corporacións internacionais, as xigantescas empresas multinacionais teñen a vontade de hexemonizar os grandes mercados de consumidores de Norteamérica, de Europa o do resto do mundo, onde os países do sur teñen un papel discreto ou non teñen papel ningún. A mundialización capitalista non é un fenómeno de natureza exclusivamente económica, senón que tamén ten un carácter político, tecnolóxico, cultural,… pero que ademais ten, de innumerábeis maneiras, os seus inevitábeis efectos de xeito global sobre o conxunto da humanidade.

Xunto á revolución científico-técnica, a mundialización é un dos principais cambios que transformaron radicalmente o mundo nas últimas dúas décadas, tanto para ben (enorme salto en progreso técnico e integración potencial do mundo) como para mal (afondamento de desigualdades e inseguridades sociais). Pero é tamén o referente económico-social máis mencionado e debatido dos últimos anos; a verba de moda máis utilizada para definir ou  denotar os máis diversos aspectos do cambio mundial ou o modelo emblemático por excelencia usado tanto para tratar de explicar as políticas impopulares dos gobernos como para artellar a protesta social, nacionalista, étnica ou relixiosa.

Estou convencido de que a libre circulación de capitais –un dos aspectos característicos da mundialización capitalista– é un factor que limita a capacidade de actuación democrática dos gobernos. As políticas neoliberais –impulsadas por condicionantes macroeconómicos específicos– impiden  aos gobernos ofrecer alternativas económicas verosímiles e consolidarse como sistemas de goberno democrático. Especificamente, o neoliberalismo no Estado español, repercutiu no deterioro da calidade democrática e nas nefastas políticas austericidas que deterioraron tamén, de maneira incesante e acelerada, a vida da xente.

Dende finais do pasado século XX o proceso de globalización –que implicou a apertura e internacionalización dos mercados financeiros– transformou o proxecto histórico social-liberal español cara a un modelo exclusivamente ultraliberal.

En moitos lugares do planeta modificáronse as estruturas dos Estados nacionais cara á estimulación do incremento do poder político de reducidos grupos de poder económico. Os propietarios das grandes corporacións multinacionais forman unha nova elite gobernante que busca protexer os seus intereses particulares, xerando maiores desigualdades e máis miseria e pobreza a escala mundial. De todas maneiras as estratexias de dominación entre segmentos dominantes moitas veces non coinciden e en numerosas ocasións entran en colisión.

O esmorecemento dos gobernos nacionais e a expansión da desigualdade social son factores que propician un forte cuestionamento á viabilidade dun modelo político que satisfaga as necesidades sociais contemporáneas.

Opino que resulta preocupante a ausencia de efectivos mecanismos políticos internacionais capaces de regular e reducir ou limitar estes efectos nocivos da mundialización capitalista.

A solución para preservar a democracia pasaría pola conformación dun auténtico Goberno Mundial, con capacidade para executar accións e non simplemente cun papel puramente deliberativo. Unha instancia de goberno supranacional de dimensión mundial serviría cando menos de palestra activa, onde a voz dos débiles tamén tería de ser escoitada. A formación dun Goberno Mundial basearíase nunha “visión universalista” moi semellante a algúns modelos teóricos dos séculos XIX e XX. Lembremos que algúns pensadores sociais desas épocas tiñan unha utopía común: a de conformar unha especie de nación mundial sobre a base da unión dos intereses de cada país e no marco da boa vontade das súas e o seus representantes.

O obxectivo final da creación dun Goberno-Mundo sería favorecer o nacemento dun organismo supranacional planetario que fose o xerme dun verdadeiro goberno universal, encargado da cooperación e o control supranacional que, respectando as distintas culturas e identidades, axudase a alcanzar obxectivos comúns do ser humano e do planeta no seu conxunto.

Óscar Lomba Álvarez  (Vigo 1966) Licenciado en Dereito-Económico pola Universidade de Vigo e Diplomado en Maxisterio pola Universidade de Santiago de Compostela. Foi colaborador de Radio Piratona. Ex-vicepresidente da Cooperativa Árbore. Ten colaborado cos seguintes medios: Coiote, Diario 16 de Galicia, A Nosa Terra, A Peneira, Kalaikia, Galicia Hoxe, Xornal de Galicia, A Trabe de Ouro, La Voz de Galicia, Atlántico Diario, El Correo gallego, Tempos Novos, El Foro Metropolitano, Pensamiento Crítico e Tribuna Socialista. A súa web persoal é:  ÓSCAR LOMBA

A xustiza e as clases sociais

Ricos-y-Pobres

Galicia Confidencial

retrato

*   Óscar Lomba

O outro día lin casualmente unha noticia sobre a condena a un ano e nove meses de cárcere ao mozo que roubou un bocadillo nunha panadería da súa cidade. A sentenza estimou que o home colleu o bocadillo “coa intención de enriquecerse” e non por un “estado de necesidade porque tiña fame”, tal e como asegurou a súa defensa.

Resulta especialmente rechamante que o xuíz fallase en contra do rapaz, por cometer un delito de roubo con intimidación, aínda que quedase probado que este non proferiu ameaza ningunha e que finalmente tirou o bocadillo ao chan da panadería, sen chegar a facerse con nada alleo.

Se a noticia anterior a comparamos coa decisión do Tribunal Supremo, que deixou sen efecto, recentemente, a sentenza que obrigaba aos bancos a pagar os impostos hipotecarios que antes recaían sobre os clientes, unha decisión que segundo distintas estimacións forzaba ás entidades financeiras a devolver entre 4.000 e 6.500 millóns de euros aos seus usuarios e pola que os bancos debían ser os responsábeis de abonar os impostos relacionados coa concesión de créditos hipotecarios, concluímos que a xustiza non é neutral e as súas decisións sempre terminan favorecendo aos sectores máis poderosos da sociedade.

Escoitamos en repetidas ocasións, de boca de altos cargos e dignatarios ilustres, unha repetición mecánica dunha morea de verbas pomposas que repiten como papagaios acotío: «a xustiza é igual para todos» e «España é un estado de dereito». Porén os menos privilexiados, os que recibiron poucas ou nulas oportunidades na súa vida senten que o dereito e o aparello xudicial convertéronse en factores que multiplican as desigualdades sociais. Durante moito tempo o sistema penal español foi unha arañeira na que as que quedaban atrapadas eran as moscas e os mosquitos… E a quenlla? A quenlla de pescozo branco pasaba tranquilamente. Hai que procurar que os fíos desa tea da arañeira sexan de aceiro. Non hai unha clase de delincuentes, hai delincuentes de clase. E cada clase delinque ao seu xeito: as altas fano con gravata e co cabelo engoumado, con tres idiomas e catro mestrados –as veces falsos– e as clases desfavorecidas, esfarrapadas, fedendo e esfameadas.

Opino que a Xustiza non é igual para todos porque quen teña menos recursos para litigar vai estar en desvantaxe con respecto ás persoas que contraten os servizos dos principais bufetes de avogados. No entanto, desde o punto de vista dos xuíces e fiscais a xustiza debería esforzarse por alcanzar a igualdade e iso evitando a distinción en canto á capacidade económica das persoas, pero loxicamente o que ten máis medios consegue máis cousas que o que non os ten. Iso é indiscutíbel.

Óscar Lomba Álvarez  (Vigo 1966) Licenciado en Dereito-Económico pola Universidade de Vigo e Diplomado en Maxisterio pola Universidade de Santiago de Compostela. Foi colaborador de Radio Piratona. Ex-vicepresidente da Cooperativa Árbore. Ten colaborado cos seguintes medios: Coiote, Diario 16 de Galicia, A Nosa Terra, A Peneira, Kalaikia, Galicia Hoxe, Xornal de Galicia, A Trabe de Ouro, La Voz de Galicia, Atlántico Diario, El Correo gallego, Tempos Novos, El Foro Metropolitano, Pensamiento Crítico e Tribuna Socialista. A súa web persoal é:  ÓSCAR LOMBA

Galicia e a mellora do seu sistema educativo.

untitled (1)

Galicia Confidencial

retrato

*   Óscar Lomba

Nos últimos anos na Unión Europea obsérvase un fenómeno rechamante e é que un dos seus membros máis pobres, que aínda sente os efectos dunha grave crise económica, está ascendendo cada vez máis na principal proba internacional de educación.

Portugal logrou que os seus alumnos e alumnas de 15 anos se situasen por riba da media da Organización para a Cooperación e o Desenvolvemento Económico (OCDE), que agrupa aos países máis ricos do mundo, nas tres áreas de estudo avaliadas pola proba Pisa: ciencia, lectura e matemáticas.

Dende hai unha década e media Portugal mantén esa traxectoria nos seus resultados e é o único do continente europeo que mellora o seu desempeño cada ano. Nin sequera durante os períodos máis duros da última gran recesión, cando se reduciron os investimentos e houbo un forte axuste fiscal imposto polo Fondo Monetario Internacional (FMI), o Banco Central Europeo e a Comisión Europea, freouse esta evolución. É tal a consistencia dos resultados, que Portugal hoxe recibe o alcumo informal de “estrela ascendente da educación internacional”. E logrouno investindo nas persoas que compoñen a comunidade escolar, especialmente os pais e os nenos de 0 a 6 anos. Isto sitúa ao noso veciño entre os mellores do mundo, pero aínda está lonxe do rendemento dos sistemas educativos de referencia internacional, como Singapur, Finlandia, Hong Kong, Canadá e Suíza. O que Pisa e outras avaliacións amosan é que Portugal ten un nivel de país desenvolvido, pero aínda está lonxe de sumarse aos que están na parte superior da táboa de clasificación, porén os expertos recoñecen que non é casual que o país mostre avances na avaliación e están de acordo en que isto merece ser recoñecido.

Paréceme conveniente lembrar que un informe de 2017 indica que só 15 países, entre eles Portugal, adoptaron tres políticas nacionais básicas para apoiar aos pais de bebés e crianzas pequenas durante o período máis crítico do seu desenvolvemento: dous anos de gardaría de balde, pausas para aleitar no traballo para as nais novas durante seis meses e concesión dunha licenza parental axeitada. Porén non vou ocultar que de acordo cun informe publicado recentemente pola OCDE, malia os recentes avances, Portugal está entre os países máis desiguais desa organización, cunha gran proporción de adultos sen educación e niveis de desigualdade de ingresos por riba da media. O 10% máis rico teñen un rendemento case cinco veces superior ao 10% máis pobre, e a diferenza está relacionada coa baixa educación da poboación portuguesa, xa que o 55% das persoas entre 18 e 64 anos non concluíu o ensino secundario. E con todo partindo desas limitacións Portugal conseguiu optimizar o seu investimento en educación e obtivo resultados moi positivos.

Por todo o exposto considero que a Xunta de Galicia e a Conselleria de Educación deberían reformular algunhas das estratexias que puxeron en práctica até agora e deberían botar unha ollada ás políticas educativas desenvolvidas polo noso país veciño, porque quizais poderían extraer algunhas conclusións interesantes.

Sendo certo que todos os sistemas educativos poden mellorar, sexa cal for o seu nivel de partida, tamén é verdade que os factores comúns que caracterizan aos países cuxo alumnado obtén mellor resultado nas avaliacións académicas adoitan desenvolver estratexias semellantes ou parecidas.

Por todo o exposto acho que a Consellaría de Educación debería centrarse nos procesos, pois considero que para mellorar as experiencias de aprendizaxe nas aulas é imprescindíbel apostar por cambiar algunhas estruturas no ámbito das súas competencias e ampliar o gasto público para incrementar os seus recursos (máis persoal ou maior gasto por alumno) e os procesos (modificar o currículo cando se estime necesario, mellorar a forma de ensinar ou de dirixir…). Todos estes cambios son importantes para progresar, pero a miña conclusión é que o noso sistema educativo mellorará se dedicamos máis esforzo a mellorar os procesos, é dicer centrándonos máis no “como ensinar” que no “que ensinar”.

Sen dúbida cada nivel educativo require dunha diferente intervención e as estratexias que debe adoptar a Consellaría de Educación deberían basearse na mellora e perfeccionamento das capacidades de ensinanza dos docentes, analizar como avaliar axeitadamente aos alumnos ou asegurar a correcta e xusta remuneración e recoñecemento dos devanditos docentes.

Os sistemas educativos que progresan dun nivel bo a estadios máis altos caracterízanse por aumentar as responsabilidades e o nivel de flexibilidade dos centros de ensino e os docentes para mellorar os procesos. Destacan tamén por establecer prácticas de colaboración entre profesores como mecanismo para mellorar a práctica do ensino.

Un dos puntos de arranque para optimizar os nosos recursos sería outorgar un papel máis importante aos propios centros escolares e proporcionarlles a autonomía, o apoio económico e a profesionalización necesaria para que poida mellorar a calidade das escolas e do profesorado.

Os nosos veciños portugueses están poñendo en práctica estratexias intelixentes e sólidas que radican en traballar xuntos e consistentemente na articulación, organización e cooperación da sociedade educativa e as familias. Hai xente que esquece que a educación é moito máis que a escola. A miña percepción xeral é que as institucións educativas portuguesas están ben estruturadas, co foco no desempeño do alumnado, xerando espazos para a crítica entre operadores educativos e cunha boa planificación.

A comunidade educativa galega debería dar máis importancia ás actividades orientadas á recuperación e retroalimentación dos propios procesos de emisión de contidos, ás relacións pedagóxicas, ás adaptacións curriculares e ao apoio individualizado ofrecido a cada alumna ou alumno. Estimo que o desafío das escolas e centros educativos galegos é instigar o éxito a través da discriminación positiva e reforzar a consistencia da comunidade estudantil. Outro dos factores que probabelmente inciden no noso sistema educativo é o envellecemento progresivo da poboación e iso podería xerar outro desafío: a resistencia á innovación.

A principal cuestión é que se os cambios son sólidos, consistentes e permiten que as xeracións futuras teñan mellores perspectivas, construímos unha sociedade máis libre, igualitaria e capaz de beneficiar a aqueles que non teñen boas condicións.

Como conclusión final diría que se desexamos perfeccionar o noso sistema educativo debemos desenvolver mecanismos eficaces para seleccionar aos mellores profesores e aos docentes mellor cualificados. Ademais para contar con claustros de calidade non deberiamos confiar no azar nin pensar que son froito da casualidade, xa que só conseguiremos os claustros cos mellores profesores co desenvolvemento de políticas axeitadas para atraer aos mellores docentes. Os mellores sistemas educativos desenvolven mecanismos eficaces para seleccionar aos profesores mellor formados e con maior vocación e esixen que cumpran determinadas características antes de exercer a profesión, como habilidades de comunicación e alta motivación cara á docencia. Galicia debería implementar asemade unha mellora da formación continuada, unha actualización da capacitación docente dos educadores con máis de 25 anos de exercicio e unha reconsideración doutras cuestións nas que expertos, docentes, alumnado e pais deberían ter un papel determinante.

Óscar Lomba Álvarez  (Vigo 1966) Licenciado en Dereito-Económico pola Universidade de Vigo e Diplomado en Maxisterio pola Universidade de Santiago de Compostela. Foi colaborador de Radio Piratona. Ex-vicepresidente da Cooperativa Árbore. Ten colaborado cos seguintes medios: Coiote, Diario 16 de Galicia, A Nosa Terra, A Peneira, Kalaikia, Galicia Hoxe, Xornal de Galicia, A Trabe de Ouro, La Voz de Galicia, Atlántico Diario, El Correo gallego, Tempos Novos, El Foro Metropolitano, Pensamiento Crítico e Tribuna Socialista. A súa web persoal é:  ÓSCAR LOMBA

Protección ou control de datos?

Internet-Vigilancia

FONTE:

Novas do Eixo Atlántico

ESCULCA

Web Óscar Lomba

retrato *   Óscar Lomba

E vén a conto esta breve explicación da trama dese magnifico libro de Orwell porque opino que a tendencia actual apunta a un mundo ateigado de cámaras de seguridade, a unha xeralización do rastrexo e fichaxe de tendencias ideolóxicas por medio das web que pode visitar a cidadanía, a localización da posición de cada individuo ao utilizar un teléfono móbil, o rastrexo do uso de tarxetas de crédito e xa ultimamente mesmo ao control de preferencias e gustos por medio de facebook ou twitter.

O control da información relativa á cidadanía por medio do tratamento informático é preocupante. O 4 de agosto do ano pasado, o deputado Miguel Anxo Fernán-Vello (Grupo Parlamentar de Unidos Podemos-En Comú Podem-En Marea) formulou unha pregunta ao goberno, para a que demandaba resposta por escrito, relativa ás garantías e protección dos dereitos das persoas en relación á web do Ministerio do Interior Stop Radicalismos. Lembraba o deputado que desde 2015 ESCULCA (Observatorio para a Defensa dos Dereitos e Liberdades) formulou diferentes peticións de información que tropezaron sempre coa opacidade das institucións públicas.

En decembro de 2015, o devandito observatorio formulou petición de acceso á información ao abrigo do art. 17 da Lei 19/2013 de 9 de decembro, de Transparencia, Bo Goberno e Acceso á Información verbo de determinados aspectos do mecanismo para recoller denuncias anónimas por medio da páxina https://stop-radicalismos.ses.mir.es/, mais tamén a través do teléfono 900.822.066, do correo electrónico stop-radicalismo@interior.es e da aplicación “alertcops”.

En concreto, ESCULCA demandaba información sobre medios de acceso, rectificación e cancelación das persoas interesadas en relación cos datos persoais dos que foren titulares incorporados ao devandito ficheiro; cesións previstas dos citados datos, transferencias previstas e destinatarios das cesións e transferencias; garantías estabelecidas nos sistemas creados para evitar a comunicación de datos e denuncias falsas tendo en conta o carácter anónimo da denuncia e o período de conservación dos devanditos datos.

Aínda por riba o actual goberno aprobou unha nova lei denominada Lei de Protección de Datos e Garantías de Dereitos Dixitais que modifica, entre outras, a Lei Orgánica do Réxime Electoral Xeral (LOREX) posibilitando aos partidos prácticas consideradas ilegais para o resto de colectivos. De acordo con esta lei e tendo en conta as modificacións derivadas da mesma non terán consideración de actividade ou comunicación comercial nin o envío de propaganda electoral por medios electrónicos ou sistemas de mensaxeiría nin a contratación de propaganda electoral en redes sociais ou medios equivalentes.

Paréceme realmente alarmante esta noticia aparecida en numerosos medios de comunicación sobre a modificación da Lei Orgánica do Réxime Electoral Xeral (LOREX) por medio da Lei Orgánica de Protección de Datos e Garantía dos Dereitos Dixitais e por iso acho conveniente lembrar que a Axencia Española de Protección de Datos (AEPD) manifestou recentemente que o mencionado texto legal non permite o tratamento de datos persoais para a elaboración de perfís baseados en opinións políticas. Tampouco permite o envío de información personalizada baseada en perfís ideolóxicos ou políticos. Debería quedar claro que só permite, conforme ao Considerando 56 do Regulamento Europeo de Protección de Datos, a recompilación, por parte dos partidos políticos, de datos persoais relativos a opinións políticas para obter información que lles permita pulsar as inquedanzas dos cidadáns co fin de poder darlles resposta nas súas propostas electorais. Esta interpretación fundaméntase na supresión do termo “tratamento” recollido na emenda 331 inicialmente presentada no Congreso. Este criterio baséase, asemade, na supresión do apartado 2 de devandita emenda, que permitía a difusión de propaganda electoral baseada en perfís ideolóxicos con determinadas garantías. O texto permite o envío de propaganda electoral sen que o seu contido poida basearse nos perfís antes citados, identificando en calquera caso a súa natureza electoral e garantindo o exercicio, simple e de balde, do dereito de oposición.

No futuro deberemos estar moi atentos ao desenvolvemento regulamentario desta nova Lei e vixiar se respecta todas as garantías estabelecidas no Regulamento Europeo de Protección de Datos.

 

Óscar Lomba Álvarez  (Vigo 1966) Licenciado en Dereito-Económico pola Universidade de Vigo e Diplomado en Maxisterio pola Universidade de Santiago de Compostela. Foi colaborador de Radio Piratona. Ex-vicepresidente da Cooperativa Árbore. Ten colaborado cos seguintes medios: Coiote, Diario 16 de Galicia, A Nosa Terra, A Peneira, Kalaikia, Galicia Hoxe, Xornal de Galicia, A Trabe de Ouro, La Voz de Galicia, Atlántico Diario, El Correo gallego, Tempos Novos, El Foro Metropolitano, Pensamiento Crítico e Tribuna Socialista. A súa web persoal é:  ÓSCAR LOMBA 

A única minoría perigosa son os ricos (e os seus servos)

Opulencia

* Paca Blanco, Jesús Rodríguez, María Lobo e Aziz Matrouch

Tradución ao galego: Adela Alonso

Fonte: Publico.es

O avance do neofascismo e das formacións políticas autoritarias, o éxito de Trump, Bolsonaro ou Salvini son consecuencia da inseguridade e frustración que orixinaron os partidos do extremo centro neoliberais que impuxeron un longo período de políticas austeritarias para a maioría social no plano estatal seguindo o ditado do FMI e unha globalización económica internacional que conculcou os dereitos e os intereses dos pobos. A Unión Europea e o Estado español non foron unha excepción, ben ao contrario, son paradigmáticas na disminución do gasto social, do sector público da economía e dos dereitos da cidadanía. Trala crise de 2007/2008 os ganadores en todo o mundo son os mesmos que as provocaron, a oligarquía financeira e as multinacionais.

Paradoxicamente un representante do capital máis parasitario como é Trump logra erixirse en adaíl contra o establishment cun discurso xenófobo e supremacista. Os novos zares da extrema dereita en Francia, Italia, Polonia, Hungría e no noso país desviaron a rabia dun importante sector do pobo contra estranxeiros e minorías étnicas, contra emigrantes e mulleres. Tanto en América como en Europa a extrema dereita asegura, dese xeito, os intereses da oligarquía facendo culpábel das desgrazas a sectores sociais moi fráxiles que dificilmente poden defenderse e aínda menos ser causantes da situación. Unha xogada mestra para seguir aplicando políticas que aumentan a desigualdade social, o odio ao diferente e a división nos pobos. Os causantes da crise dunha década de duración e os gañadores da globalización poden estar tranquilos, os políticos ao seu servizo, do mesmo xeito que o ladrón da fábula popular distrae aos viandantes berrando “ao ladrón, ao ladrón” sinalando ao esfarrapado que pasaba por alí.

Desde hai varios anos, vivimos unha situación que se denominou como “crise”. Ás veces, de tanto escoitar unha palabra, acabámola repetindo e asumindo sen pensar ben que significa. “Crise” ten un significado concreto. Significou que millóns de persoas vivan condenadas ao paro. Millóns de persoas que cada vez teñen que traballar máis por menos diñeiro. Crise son os alugueiros cada vez máis elevados, os servizos públicos máis colapsados con aulas con máis alumnos, médicos con consultas cada vez máis saturadas, un transporte público cada vez máis caro e menos eficiente. Crise son as pensións de miseria para os que teñen que ter unha vida de esforzo ou as mulleres que cada vez sofren máis para soster a economía da súa xente e as persoas migrantes perseguidas simplemente por ser pobres. Esa é, no concreto, a crise para o 80% da poboación. Somos a clase traballadora a que sufrimos a crise.

Porén, hai unha minoría privilexiada á que non lle vai mal. Unha minoría parasita que, amparada por unhas regras do xogo que sempre lles favorecen, seguiu facendo negocios e gañando diñeiro a moreas a costa do traballo alleo. Unha minoría acaparadora que esquilma os recursos de todos para lucrarse e vivir na opulencia máis escandalosa. Se, aos banqueiros, aos executivos, ás grandes empresas, vailles moi ben. Aproveitáronse da situación para saquear os servizos públicos, para baixar os salarios, para especular coa vivenda. Impoñen un réxime de terror nos centros de traballo: a quen protesta e se organiza, bótano á rúa. E teñen da súa parte ao conxunto de poderes do Estado, que lonxe de exercer un rol redistributivo, dedícanse a lexislar para protexer os intereses dos bancos. O caso do poder xudicial, co Tribunal Supremo á cabeza, non é senón unha mostra máis de que o Estado segue sendo o consello de administración dos ricos. Aínda por riba, agora queren enfrontarnos entre nós, nos nosos barrios e cidades, nos lugares que queremos tanto: queren dividirnos cando son eles os que nos fan a vida difícil a todos. Pero non podemos permitir que esta situación se normalice. A sociedade crea riqueza; somos os traballadores e as traballadoras as que xeramos riqueza. Moitas veces nin se nos paga un salario, como no caso das mulleres. Pero sen todo ese esforzo dos e as de abaixo, a sociedade colapsaría.

Facernos preguntas obríganos a cambiar as cousas: É xusto que as grandes empresas e os seus executivos estean embolsándose millóns mentres máis do 50% da xente ten ingresos que van dos 0 aos 1200 euros? É xusto que existan millóns de pisos baleiros e continúen subindo os alugueiros e sigan desafiuzando a familias? É evidente que non o é e non basta con lamentarse. Hai que actuar. E é que vivimos tempos turbulentos. O capitalismo en crise desatou a urxencia de forzas reaccionarias que tratan de restaurar a orde. Unha orde que nos ofrece dúas opcións á xente de abaixo: ou manternos no noso sitio caladas mentres nos empobrecen ou enfrontarnos entre nós para pelexarnos polos restos da miseria. E é que o discurso xenófobo e racista é o propio de quen se renderon e non queren enfrontarse aos poderosos e prefiren enfrontarse ao seu veciño ou veciña, a quen poida ser máis vulnerábel. Os movementos sociais e as súas necesarias reivindicacións de fiscalidade a quen máis teñen, de impedir a especulación cos alugueiros, de dar dereitos ás traballadoras e autónomos son demandas valentes porque só a valentía pode cambiar as cousas.

Pero non son tempos para quedarse atrapadas no shock, na impotencia. Debemos combater e sinalar aos verdadeiros responsábeis desta situación de crise, precariedade e inseguridade na que se atopa a clase traballadora. Non debemos facer ningunha concesión ante os discursos contra as persoas migrantes, as mulleres, as LGTBI, nin tampouco contra os perseguidos polas súas ideas políticas. Van contra nós e contra as nosas veciñas. Buscan manter empobrecidas e divididas as nosas comunidades. E fano para manter os seus privilexios, seguir engordando os seus beneficios.

É preciso denunciar este estado de cousas, pero non basta con denunciar, é urxente construír as alternativas. Necesitamos representantes políticos que as defendan, pero non basta con presentarse ás eleccións confiando todo á representación, é necesario que a sociedade se organice e tome nas súas mans a solución aos problemas. As clases subalternas, as xentes de abaixo, deberán defenderse e pasar á ofensiva activamente. Afortunadamente, nas nosas vilas e barrios, nos centros docentes e nos de traballo hai moitas persoas que loitan a cotío contra a presión que impón este sistema. É a xente que traballa no movemento feminista, no movemento de vivenda, nos sindicatos, nos movementos veciñais e antirracistas. Eses son os mellores anticorpos fronte ao auxe da xenofobia e o fascismo. Construír comunidades organizadas, contrapoderes reais que fagan fronte aos que teñen aínda o poder (Se presenten ou non ás eleccións).

É o momento de recuperar a convicción de que podemos transformar as cousas. O que implica que as clases subalternas se organicen para iso. O que supón identificar problemas, vítimas e culpábeis. Prol tamén se necesario dispoñer dun proxecto de sociedade e construír un programa que ofreza alternativas reais de transformación. Alternativas radicais e de ruptura con este estado de cousas, aínda que iso supoña unha colisión frontal co establishment: os poderes económicos e as institucións da gobernanza neoliberal. Por iso Anticapitalistas decidiu poñer o seu pequeno grao de area nun labor que afecta a quen queren unha sociedade xusta e democrática para sinalar, desde os barrios, aulas e empresas, á única minoría perigosa para o benestar social: os ricos e os políticos ao seu servizo. Tamén para presentar propostas concretas fronte á escandalosa desigualdade vixente na sociedade, o que supón ir á raíz da mesma e situar no horizonte político a expropiación do poder económico para poñelo ao servizo da maioría repartindo a riqueza.

Non podemos deixarlle o espazo nos nosos barrios á extrema dereita nin confiar en que as superficiais e banais políticas “progresistas”, incapaces de plantar cara ao poder, vaian resolver os nosos problemas. Non hai outra forma de resolver os problemas que unha perigosa e depredadora minoría xerou que construíndo unha forza social capaz de expropiar aos poderosos. É hora de dicir: basta de discursos baleiros e de medias tintas; basta de permitir que o saqueo sen resposta. Son necesarias novas ideas e propostas capaces de alumar campañas e accións co obxectivo facer fronte aos privilexiados e o seu poder económico, político, xudicial e comunicativo. O contrario é deixar o terreo libre para que o natural malestar que xera a desigualdade extrema o ocupe o racismo, o machismo e o odio.

* Paca Blanco, Jesús Rodríguez, María Lobo e Aziz Matrouch son militantes de Anticapitalistas

Ricos malos

As Illas Cies

20180715_131320

* Ángel Alonso González

Coincidir en que as Illas Cies son un paraíso natural e que debemos coidalo é doado. Describir ou tan só referirnos as praias, calas, rutas, sitios a visitar … xa non é tan doado. Mesmo con risco de esquecer algunha ou na seguridade de non mencionar moitas delas faremos unha breve relación:

* Praias e calas, praia da Areiña, praia de Bolos, praia de Cantareira, praia de Figueiras, Margaridas, Muxieiro, Nosa Señora de Carracido, Rodas, San Martiño…

Rutas sinalizadas:

* Ruta 1 de 6 kms, coñecida como ruta do Monte Faro. Permite albiscar a praia de Rodas, a Lagoa dos Nenos, o Cemiterio e o Convento. Tamén a praia da Nosa Señora de Carracido, a Illa de San Martiño (Illa Sur), o observatorio de aves e o Faro das Cies

* Ruta 2  Faro da porta: neste percorrido vai parte das rutas do Faro  e permitindo iguais visitas e separase na praia de Nosa Señora pola punta de Carracido e o Faro da porta.

* Ruta 3 Alto do príncipe: permite ver a praia de Figueiras e complexo dunar, os acantilados con vistas ao Faro das Cies e a Silla da Raíña e o sendeiro e o Alto do Príncipe.

* Ruta 4 Monteagudo: visita a praia de Figueiras, o Faro do Peito e a furna de Monteagudo.

Pódese atopar outra ruta. A ruta entre faros, que aproveita o trazado do sendeiro e o Faro de Cies. E tamén a ruta de Monteagudo, que permite percorrer a illa. Resulta interesante a visita ao Faro das Cies e o complexo dunar de Muxieiro-Figueiras. Tamén o Faro do Peito.

E importante respectar nas rutas a flora e fauna (ollo especialmente cos ovos)

Compre visitar alo menos:

* A praia de Rodas que une a illa norte ou Monteagudo coa do medio ou do Faro. Impresionante. Considerada por The Guardian e outros medios como a mellor praia do mundo.

* O cemiterio na Illa de Faro que deixa constancia de que as Illas estiveron habitadas, hoxe non o están.

* O convento chamado de San Estevo, que estaba situado preto dun señorío medieval que xa non se conserva.

* A Praia da Nosa Señora e as súas vistas a Illa Sur (non visitable, só visita particular).

* A propia Illa Sur ou de San Martiño, fóra de rutas accesibles. Pode chegarse só en barco privado. Poden desfrutarse vistas privilexiadas de Baiona e Nigrán.

* O observatorio de aves. As Illas son todas un bo observatorio, pero de camiño o Faro hai un desvío que leva a Pedra da Campa e a unha cabana de madeira .

* O Faro de Cies é o obxectivo da ´ruta do faro´ que ten 178 metros de altura e moi boas vistas.

photo-2018-08-25-13-06-04.jpg

Recoñecementos importantes

Forma parte do Parque Nacional Marítimo Terrestre das Illas Atlánticas de Galicia cos arquipélagos de Ons, Sálvora e Cortegada. É a parte fundamental do parque.

E un lugar considerado de Importancia Comunitaria (LIC), Zona de especial Protección dos Valores Naturais 2004, Zona OSPAR 2008, Zona de Especial Protección para as Aves (ZEPA) 1988 . Outra illa do parque ten tal consideración, A Illa de Ons, dende 2001. Tamén son destino turístico starlight, dada a calidade na observación do ceo.

As illas Cies, formando parte ou non tanto do Parque Nacional das Illas Atlánticas, presenta a usa candidatura como Patrimonio Natural da Humanidades. Como aínda está en fase de candidatura non lle atribuímos un recoñecemento que sería xusto.

PHOTO-2018-08-25-13-06-58

Problemática administrativa sempre e hoxe

A problemática administrativa das Cies ven de lonxe, tres son os concellos implicados Vigo, Cangas e Baiona e como non están poboadas non procede dereito a decidir nin a “cuarta vía” Cies concello independente.

Vigo é o Concello co que teñen mais relación, pero podemos encontrar razóns que vinculan as Illas con eses outros dous concellos. De Cangas sería a proximidade e as igrexas, dioceses. E de Baiona sería o mar. É posible encontrar cartas que se refiren as illas como as Illas Cies ou de Baiona.

A Parroquia Santiago de Cangas e as illas Cies, ademais pertence a Santiago e non a Tui-Vigo.

Sempre existiu certa polémica e volta periodicamente. Recentemente tivo un curioso capítulo de disputas administrativas. As Illas Cies e o Concello de Vigo e as Illas Atlánticas e a Xunta de Galicia cara ao seu derradeiro, polo de agora proxecto de Illas Cies Patrimonio Natural da Humanidade versus Illas Atlánticas Patrimonio Natural da Humanidade.

Os tres concellos: Vigo, Baiona e Cangas manteñen ruta marítima regular, se ben a de Baiona e a menos transitada.

 

Investigación

O mais importante das illas Cies é a súa aportación á natureza. Salientamos só tres aspectos aínda que o conxunto é superior á suma das partes.

Podemos referirnos a actividades relacionadas con:

Fauna e flora mariña, de calidade excepcional visitable regularmente polas súas rutas e empresas navieiras e de submarinismo. Tamén no centro de visitas sito en Vigo ten ademais e periodicamente exposicións e actividades.

Avifauna: as gaivotas e as aves en xeral son o distintivo das illas. Pouco de novo que contar, en vivo, ou nos centros, nas Cies e incluso nas Ons é posible atopar especies case extinguidas. As investigacións no eido da avifauna das Cies son salientables.

Ceo: As Illas Cies constitúen un auténtico observatorio aberto dos ceos. Tendo en conta as súas características como observatorio natural aberto e a súa idoneidade para  enxergar o ceo conseguiu numerosos recoñecementos, distincións e numerosas visitas.

 

* Ángel Alonso González é Licenciado en Economía pola Universidade de Santiago de Compostela e investigador predoutoral da Universidade de Vigo e membro de NO OLLO DO FURACÁN. Realizou diversas estadías investigadoras no estranxeiro. Foi profesor na Facultade de Dereito no Campus de Ourense e na Escola Universitaria de Relacións Laborais de Vigo entre outros centros. Realizou estudos superiores en Relacións Laborais e é Mestrado en accidentes do traballo e psicoloxía social.

*  Alberte Cid García revisión do galego e normativización.

20180828_125422

 

As traballadoras sexuais e a negación dos seus dereitos

unnamed

000072-000154

Antonio Giménez Merino *

(Tradución ao galego: Adela Alonso)

Fonte: mientrastanto.org

Varias semanas despois de que se publicase no BOE a resolución pola que o Ministerio de Traballo oficializa a constitución do sindicato OTRAS (Organización de Traballadoras Sexuais), a noticia saltou aos medios con gran escándalo xeral. Os sectores abolicionistas, maioritarios no feminismo deste país e ben representados no propio goberno, puxeron o berro no ceo trala volta de vacacións, e Magdalena Valerio ordenou buscar o modo de revogar a resolución aprobada pola administración da que é titular.

O primeiro a salientar é que a norma está asinada o pasado 31 de xullo pola Directora Xeral de Traballo, o que quere dicir que no momento da inscrición do sindicato non se apreciou que os seus estatutos vulnerasen dereito ningún (“a devandita asociación […] reúne os requisitos previstos na Lei Orgánica 11/1985 de Liberdade Sindical, e o Real Decreto 416/2015 sobre depósito de estatutos das organizacións sindicais e empresariais”).

Porén, isto pode ser interpretado como unha admisión da natureza laboral dos servizos sexuais remunerados –tal e como veñen reivindicando dende hai tempo as profesionais do sector e as organizacións que as apoian– ou, noutras palabras, como unha legalización indirecta da prostitución. É isto o que desatou unha reacción virulenta.

Deixando por un momento de lado a valoración moral que se teña en relación á prostitución, é difícil negar que esta é un traballo. A consideración do mesmo que teña cada cal non debería suscitar problemas para unha discusión racional sobre como abordala legalmente, onde poden suscitarse razóns de todo tipo. Que haxa por detrás unha coacción por parte de terceiros ou ben se estea en presenza dunha decisión persoal, por exemplo, suscita escenarios moi distintos. É certo que os proxenetas, os traficantes e os donos de clubs que se lucran coa prostitución estarían satisfeitos cunha legalización absoluta da prostitución (agora tolerada baixo formas encubertas, como as saunas, as empresas de ´scorts´, os salóns de masaxes ou o alterne en clubs). Porén o que aquí se está discutindo é algo moi distinto: a situación de desamparo que sofren as e os traballadores sexuais no mercado do sexo e a súa autoorganización para reclamar uns dereitos elementais, como é o propósito de OTRAS.

Dous son os aspectos que reivindican as e os profesionais a través da súa consideración como traballadores:

Por unha banda, re-significarse fronte á mala imaxe que padecen socialmente. Pois minar a pesadísima connotación pexorativa do termo puta pasa por partir dunha institución na que todos nos recoñecemos: o traballo. Un traballo, polo demais, amplamente demandado, sobre o que con todo recae unha cantidade impresionante de cinismo social. Nunha sociedade hipersexuada como a nosa, non escandaliza o consumo masivo de pornografía (malia que o meganegocio que hai detrás dela depende dunha explotación de persoas similar á dunha granxa de animais: véxase o documental Pornocracy), as barras americanas ou as chamadas «liñas quentes». Pero si que as putas poidan ter dereitos iguais que os seus clientes.

Doutra banda, e sobre todo, o que se reclama é ter uns mínimos vitais garantidos tales como a seguridade fronte á violencia cotiá, unha tutela xudicial efectiva, un seguro de desemprego (sen o que resulta difícil suscitarse unha alternativa laboral), dereitos sanitarios, baixas laborais, vacacións, ou unha base cotizada de pensión. Dereitos doutra banda recolleitos internacionalmente no documento da NSWP–Rede Global de Proxectos de Traballo Sexual: «Traballo sexual como traballo», que en 2013 desenvolveu a Declaración de Consenso da NSWP: Consensus statement on sex work, human rights and the law.

Nun ataque de ira, a ministra declarou que “Non avalaremos un sindicato dunha actividade que non é legal e que vulnera os dereitos das mulleres. Non o fará un Goberno socialista e feminista”. Interesante, porque efectivamente a prostitución en España, malia non ter unha regulación xeral específica, está amplamente tolerada (aínda que sen dereitos) fóra da rúa cando se trata dunha actividade consentida. E interesante porque a ministra, desde a legalidade que representa, arrógase a cualificación en abstracto desta actividade como infractora dos dereitos das mulleres, sen ter en conta, xustamente, o que o sector está reclamando. Do que se deduce unha pregunta fundamental: que lexitimidade ten un goberno (que en anteriores lexislaturas non foi quen de regular a prostitución) para negar de raíz a liberdade dunha muller para vender un servizo sexual?; e complementariamente: esa vulneración de dereitos non afecta tamén aos homes que prestan un servizo sexual?

Hai que lembrar, tamén a ese respecto, que dende 2015, movida polas esixencias europeas de estabilidade orzamentaria, España introduciu no PIB o diñeiro que move a prostitución. Que o estado non pon problemas de facto ás traballadoras sexuais para darse de alta no sistema da seguridade social como autónomas no marco da Lei 20/2007 que regula este réxime de traballo (malia que moitos empresarios do sector favorécense diso para eludir deste xeito responsabilidades). Que desde a inspección do propio Ministerio de Traballo vénse reclamando ás empresas encubridoras do negocio da prostitución as cotizacións que eluden mediante fraude, coa conseguinte admisión de que os servizos sexuais constitúen unha actividade laboral. E que existe unha importante produción xurisprudencial na que é posíbel basear o recoñecemento da prostitución por conta propia como unha actividade laboral susceptíbel de protección (sobre todo na xurisdición das salas do social, pero tamén na do Tribunal Supremo: STS 7727/2004, STS 152/2008), malia non admitir a legalidade do contrato de servizos sexuais. Asemade, a OIT e a UE cualifican o exercicio da prostitución libremente e por conta propia como unha “actividade económica” (STJCE 2001/314, asunto Janny e outras), animando aos estados a que tomen unha posición respecto diso.

Os estatutos de OTRAS dispoñen que poderán afiliarse nel traballadoras e traballadores maiores de idade por conta allea sen distinción de ningún tipo por carácter de xénero, orientación e/ou identidade sexual, e que tamén acollerá a aquelas persoas que traballen por conta propia pero en ningún caso a aquelas que “teñan traballadores ao seu cargo”. Queda xa que logo claro que a intención do sindicato non é amparar o negocio dos empresarios do sector “sobre o que ningún goberno mostrou aínda un verdadeiro interese en meter man” senón, ao contrario, amparar á parte vulnerábel do mesmo.

Xustamente para perseguir a explotación da prostitución (ademais de normas severas contra a trata de persoas, o que non entra no rango do que aquí se discute) é preciso articular un discurso sindical forte en dúas frontes: o do recoñecemento legal da interlocución das organizacións das propias traballadoras sexuais (o motivo desta nota) e o da aceptación das traballadoras sexuais polos sindicatos existentes. En canto ao primeiro, temos xa experiencias pequenas pero edificantes. Espazos para a autoxestión (tamén chamados “de descanso”) das traballadoras sexuais como o da rúa barcelonesa de Robadors indican a liña a seguir: en primeira instancia, a creación de lugares que permitan o dialogo entre traballadores sexuais e veciños coa mediación das institucións locais. En última, a extensión do devandito diálogo ao ámbito estatal, para evitar a ignominiosa competición entre ordenanzas de cidades con obxecto de escorrentar ás prostitutas cara a outros lugares. En canto á relación co espazo sindical, o Sindicato Andaluz dos Traballadores foi o primeiro en crear unha sección de traballadoras sexuais para loitar polo recoñecemento dos seus dereitos laborais, o mesmo que fixo en xullo o sindicato Intersindical Alternativa de Catalunya co fin de buscar “unha política legal desde onde presionar ao Estado para conseguir o recoñecemento como traballadores”. Unha posición a tomar en consideración polos sindicatos xerais. Como se reclamou desde Putas indignadas, “as putas tamén somos clase obreira”, e é que o clasismo aféctalles igual que a calquera outro traballador.

Os sindicatos de traballadores sexuais son axentes sociais portadores dun discurso político no que pode atoparse unha crítica ao capitalismo, ao sistema patriarcal, ao racismo e ao clasismo. E teñen a súa punta de lanza en Francia, a través do STRASS-Syndicat du travail sexuel, fundado en 2009. No mundo que circunda á prostitución xúntanse diversos factores de discriminación, como o sexo, o xénero, a nacionalidade, o traballo non recoñecido, a pobreza, ou o propio activismo político do que estamos falando, o que coloca aos traballadores do sexo nunha situación de gran risco. É xa que logo un espazo con gran potencialidade para alimentar un dereito antidiscriminatorio transversal, que vaia máis aló da abordaxe de situacións específicas de discriminación.

Para moitas mulleres, vender servizos sexuais é un modo de obter unha certa independencia económica sen caer na criminalidade, dentro de sociedades onde se ven atrapadas nos segmentos peor remunerados e máis precarios do mercado laboral, a miúdo baixo formas de suxeición mediante o endebedamento. E isto vale hoxe en día tanto para as mulleres emigradas desde rexións pobres como para aquelas caídas no saco da pobreza crecente de países tradicionalmente receptores como o noso. Todo iso creou nas últimas décadas un inmenso mercado global de mulleres en sectores informais da economía como o coidado de persoas, a limpeza, os talleres clandestinos, ou o comercio cos corpos, o que esixe tratar o problema desde os seus lados económico e migratorio.

Todos estes factores de exclusión que recaen sobre as persoas que se prostitúen amósannos xa que logo un caso exemplar de discriminación múltiple, necesitado de intervención urxente a varios niveis. O cal non é posíbel, con todo, sen o recoñecemento do dereito a dispoñer sobre o propio corpo.

Por todo iso, quen se sitúan en contra da prostitución deberían preguntarse, antes de valorar a ninguén como un ser incapaz de abordar o seu propio destino e de negociar conscientemente os acordos cos seus clientes, que é o que leva a unha muller ou a un home a dedicarse a este oficio. Antepoñendo a cuestión social (a pobreza) á valoración moral e vinculando as estatísticas sobre a situación económica das mulleres coas causas que arrastran a moitas á prostitución. O traballo dun goberno feminista, sobre todo, debería empezar por aí.

* Antonio Giménez Merino. Profesor de Filosofía do dereito, Universitat de Barcelona.

(Tradución ao galego: Adela Alonso)